Thông qua các hợp đồng BT, bao gồm BT xây dựng trường Đại học trực thuộc các Bộ Y tế và Bộ Công an cũng như BT các tuyến đường nâng cấp mở, đường nối ngắn ven đô Hà Nội và TP. HCM, hay tham gia IPO các doanh nghiệp nhà nước, Văn Phú Invest của ông Tô Như Toàn đã có được những quỹ đất sạch, đất vàng với giá cực rẻ.

Kết luận Thanh tra số 417/KL-TTr của Thanh tra Bộ Xây dựng ban hành giữa năm 2017 về công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng Trường đại học Y tế công cộng do Công ty Cổ phần Đầu tư Văn Phú - Invest (Văn Phú Invest – mã CK VPI) làm chủ đầu tư để xảy ra nhiều sai sót. Trong đó, Thanh tra Bộ Xây dựng chỉ rõ, tổng giá trị lập, phê duyệt dự toán; chi phí quản lý dự án, giải phóng mặt bằng và nghiệm thu thanh toán không đúng là hơn 12,6 tỷ đồng.

Nguồn gốc hợp đồng BT xây dựng trường đại học công cộng nhiều sai sót

Văn Phú Invest tiền thân là chi nhánh tại Hà Nội của Công ty Đầu tư Xây dựng và Kinh doanh nhà Quảng Ninh do Nhà nước làm chủ sở hữu, được thành lập vào năm 2003. Đến năm 2008 chuyển đổi sang CTCP.
Tại ngày 31.03.2018, hơn 60% vốn điều lệ của Văn Phú Invest được nắm giữ bởi các cá nhân và tổ chức liên quan ông Tô Như Toàn.

Ông Tô Như Toàn sinh năm 1971, là một kiến trúc sư và Tiến sĩ Quản trị kinh doanh. Là một đại gia BĐS kín tiếng tại Thủ đô, vị chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc của Văn Phú – Invest (VPI) đang sở hữu 25% cổ phần VPI và nắm hơn 40% tại THG Holdings. Công ty THG Holdings hiện là cổ đông lớn sở hữu 23,44% vốn điều lệ của VPI. Ngoài ra, vợ và con ông Toàn mỗi người nắm giữ 4 triệu cổ phiếu. Tổng giá trị cổ phiếu VPI của gia đình tỷ phú Tô Như Toàn tương đương 2.255 tỷ đồng.

 Ông Tô Như Toàn đánh cồng khai trương giao dịch cổ phiếu VPI.

Việc Văn Phú - Invest lên sàn niêm yết đã đưa ông Toàn lọt danh sách tỷ phú “nghìn tỷ” ở Việt Nam. Sau khi niêm yết, giá trị tài sản trên sàn chứng khoán của ông Tô Như Toàn còn vượt qua nhiều tên tuổi lừng danh thị trường chứng khoán như chủ tịch doanh nghiệp vàng bạc đá quý Phú Nhuận và cả đại gia Đặng Thành Tâm.

Ông Toàn là cổ đông lớn nhất của Văn Phú – Invest, tiếp theo là THG Holdings. Cá nhân còn lại nắm giữ một lượng lớn cổ phiếu là ông Tô Như Thắng, em trai ông Toàn. Ông Thắng cũng đang nắm giữ 11,3 triệu cổ phiếu.
Thanh tra Bộ Xây dựng yêu cầu, Công ty TNHH MTV Đầu tư Văn Phú - Giảng Võ (công ty con của Văn Phú Invest) giảm trừ tổng số tiền là hơn 8,4 tỷ đồng nêu trên khi quyết toán dự án.

Cơ cấu cổ đông của VPI

Từ những sai sót nêu trên, Thanh tra Bộ Xây dựng đã tiến hành xử lý vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng đối với Công ty TNHH MTV Đầu tư Văn Phú - Giảng Võ với tổng số tiền 127,5 triệu đồng.

Theo tìm hiểu, tháng 7.2015, Văn Phú Invest và Bộ Y tế ký kết hợp đồng xây dựng dự án Trường Đại học Y tế công cộng mới tại Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm với tổng mức đầu tư 653,8 tỷ đồng. Đây là dự án đầu tiên của Bộ Y tế được Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho áp dụng theo hình thức hợp đồng xây dựng-chuyển giao (BT).
Với hình thức đầu tư theo hình thức BT, Văn Phú Invest "thâu tóm" được mảnh đất vàng tại số 138 B, Giảng Võ, quận Ba Đình với tổng diện tích khoảng khoảng 15.600m2.

Thuyết minh báo cáo tài chính quý I.2018 của Văn Phú Invest cho biết, công ty đã đầu tư xây dựng Trường Đại học Y tế công cộng 552,7 tỷ đồng. Trường sẽ trả lại cho Văn Phú Invest quyền được thực hiện đầu tư xây dựng, kinh doanh khai thác dự án Bất động sản trên cơ sở quy hoạch khu đất tại 138B Giảng Võ.

Trước đó, năm 2011, Văn Phú Invest chính thức đặt chân vào lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản theo phương thức BT (Xây dựng - chuyển giao), đổi đất lấy hạ tầng khi Văn Phú Invest ký hợp đồng BT thực hiện dự án xây dựng trường Đại học Kỹ thuật Hậu cần Công An Nhân dân (Bộ Công An) tại Bắc Ninh. Dự án này mang về cho Văn Phú Invest quỹ đất 1,7ha tại số 166B, đường Yên Hòa, phường Trung Kính, Cầu Giấy, Hà Nội.

Theo giới thiệu của trường, trường Đại học Kỹ thuật Hậu cần Công An Nhân dân (Bộ Công An) là cơ sở đầu tiên được Thủ tướng Chính phủ cho phép thực hiện di dời ra khỏi nội đô Hà Nội theo hình thức nhà trường sử dụng 1,7ha đất tại Yên Hòa, Hà Nội đối ứng với doanh nghiệp xây dựng để áp dụng cơ chế xây dựng - chuyển giao (BT).

Lấn sân vào xây dựng hạ tầng để “thâu tóm” đất vàng

Theo giới thiệu, Văn Phú Invest đang có gần 20 dự án bất động sản lớn nhỏ trên quỹ đất gần 80ha, chưa bao gồm dự án khu đô thị Hữu Hòa (huyện Thanh Trì, Hà Nội) có diện tích 15,6ha, sẽ được triển khai đến năm 2023 và các dự án rải rác tại Thanh Hóa, Khu Thảo Điền ở Quận 2, TP. HCM.

Quỹ đất của Văn Phú Invest chủ yếu được hình thành từ đổi đất lấy hạ tầng (BT), đất có sẵn của các doanh nghiệp nhà nước Văn Phú Invest tham gia đầu tư cổ phần thông qua IPO hay M&A dự án dưới dạng hợp tác đầu tư với các  doanh nghiệp có gốc là doanh nghiệp nhà nước.

Chỉ riêng 3 dự án BT đang triển khai đã mang lại cho Văn Phú  Invest hàng chục ha đất sạch, giá rẻ để triển khai dự án tại quận Hà Đông và các quận tại TP. HCM.

Năm 2016, ký hợp đồng BT thực hiện dự án Đầu tư xây dựng đoạn tuyến kết nối từ đường Phạm Văn Đồng đến nút giao thông Gò Dưa, Quốc lộ 1, Q. Thủ Đức, TP. HCM. Đây được xem là dự BT đầu tiên của Văn Phú Invest tại TP. HCM. Quỹ đất có được sau khi hoàn tất dự án nhiều lô đất sạch lớn nằm rải rác ở quận trung tâm TP. HCM.

Lô đất 129 Đinh Tiên Hoàng, Q. Bình Thạnh, TP. HCM có diện tích 7.200m2, đang là trụ sở của công ty con Văn Phú Bắc Ái. Đây là lô đất nằm tại vị trí ngã ba Đinh Tiên Hoàng – Vũ Tùng, ngay tại trung tâm của Q. Bình Thạnh. Giá giao dịch hiện tại của thị trường khoảng 180 triệu đồng – 230 triệu đồng/m2, ước tính lô đất sạch có giá trị khoảng 1.200 tỷ đồng.

Lô đất 132 Đào Duy Từ, Quận 10 diện tích 10.618m2, nằm ngay góc ngã tư, tiếp giáp 2 mặt tiền đường Đào Duy Từ và Ngô Quyền, cạnh sân vận động Thống Nhất. Giá thị trường đất ở tại khu vực này khoảng 190 triệu đồng – 240 triệu đồng/m2, ước tính lô đất (nếu đã có chủ quyền) có giá trị hơn 2.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, thuyết minh báo cáo tài chính cho biết, Văn Phú Invest sẽ chuyển nhượng lô đất này cho Công ty TNHH Joming với giá 370 tỷ đồng, tương đương khoảng 35 triệu đồng/m2, chưa bằng một nửa giá đất trong hẻm/ngõ ở quận 10, TP. HCM.

Ngoài 2 lô đất có giá trị lớn nói trên, BT tại TP. HCM mang lại cho Văn Phú Invest lô đất 582 Kinh Dương Vương, P. An Lạc, Q. Bình Tân có diện tích 11.463m2, từng được rao bán trên thị trường với giá 350 tỷ đồng; lô 234 Lý Tự Trọng, Q. 1, TP.HCM có diện tích 642m2 có giá trị ước tính khoảng 245 tỷ đồng.  

Năm 2017, Văn Phú Invest được phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và ký thỏa thuận đầu tư dự án đầu tư xây dựng các tuyến đường giao thông đấu nối hạ tầng các khu đô thị, dân cư Q. Hà Đông, theo hình thức BT làm cơ sở cho việc ký hợp đồng BT và thực hiện dự án.

Hiện Văn Phú Invest có 3 dự án BT đang triển khai gồm: dự án tuyến đường giao thông đấu nối hạ tầng các khu đô thị, dân cư quận Hà Đông có tổng chiều dài 6,2km với tổng mức đầu tư gần 1.961 tỷ đồng; kết nối từ đường Phạm Văn Đồng và nút giao thông Gò Dưa, Q. Thủ Đức có chiều dài 2,75km, tổng mức đầu tư hơn 2.527 tỷ đồng; nâng cấp và mở rộng tuyến đường 70 đoạn Văn Điển – Hà Đông có chiều dài 15km với tổng mức đầu tư 3.069,6 tỷ đồng.

Tham gia IPO doanh nghiệp nhà nước có quỹ đất đẹp

Năm 2015, phiên đấu giá bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) của Công ty TNHH MTV In và Văn hóa phẩm thành công với hơn 3,3 triệu cổ phiếu, tương đương 46,8% vốn điều lệ của công ty đã được mua hết với giá mua bình quân 10.000 đồng/cổ phần. Đây chính là thương vụ đầu tư 46,8% công ty In và Văn hóa phẩm với giá 33,7 tỷ đồng. Thuyết minh báo cáo tài chính 2017 cho biết, Công ty In và Văn hóa phẩm đăng kinh doanh lỗ 2 năm liên tiếp sau IPO.

Việc đầu tư vào 46,8% công ty In và Văn hóa phẩm đã giúp cho VPI có quỹ đất tại 83 Hào Nam, Q. Đống Đa, Hà Nội với diện tích 6.881m2 để phát triển dự án theo hình thức hợp tác đầu tư, tuy nhiên thương vụ này đã để lộ ra nhiều dấu hiệu bất thường.

Phối cảnh dự án Sapphire Tower trên khu đất vàng 83 Hào Nam

Thứ nhất, tới tháng 12/2014 mới chào mời các nhà đầu tư chiến lược nộp hồ sơ tham gia và phê duyệt phương án cổ phần hoá, tuy nhiên ngay từ đầu năm, ngày 8/1/2014, Ban chỉ đạo Cổ phần hoá đã ký biên bản thoả thuận về số cổ phần và giá bán cho nhà đầu tư chiến lược là Công ty CP Thương mại Miền Bắc. Trong khi đó, Điểm a Khoản 1 Điều 8 Thông tư 196/2011 của Bộ Tài chính quy định số lượng cổ phần, giá bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược được thoả thuận trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày phương án cổ phần hoá được phê duyệt.

Thứ hai, mặc dù nắm trong tay nhiều lô đất vàng và đều được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, song các lô đất của Công ty In và Văn hoá phẩm đều không được tính vào giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hoá.

Thứ ba, theo phương án cổ phần hoá Công ty In và Văn hoá phẩm, nhà đầu tư chiến lược phải có vốn chủ sở hữu tối thiểu là 300 tỷ đồng vào niên độ tài chính 2013, cam kết không chuyển nhượng cổ phần được mua trong thời gian tối thiểu 5 năm và có kinh nghiệm trong ngành tối thiểu là 15 năm đối với các doanh nghiệp hoạt động trong ngành in.

Tuy nhiên nhà đầu tư chiến lược được lựa chọn là Công ty CP Thương mại Miền Bắc vào thời điểm nộp hồ sơ tham gia mới được thành lập 10 năm, với ngành nghề kinh doanh chính là bất động sản, vốn điều lệ vào đầu năm 2016 là 89 tỷ đồng.

Rõ ràng, những bất thường từ hàng loạt sự việc trên đã khiến dư luận không khỏi nghi ngờ về một thế lực đứng sau chống lưng cho VPI, bởi nếu không thì một doanh nghiệp bình thường sẽ chẳng bao giờ thâu tóm được nhiều mảnh đất vàng và đất cổ phần hóa với giá rẻ đến như vậy.

PV

Bạn đang đọc bài viết Dấu chấm hỏi về thế lực đứng sau hậu thuẫn Văn Phú Invest thâu tóm hàng loạt quỹ đất cổ phần hóa tại chuyên mục của báo Fintech Times. Mọi thông tin góp ý, cộng tác viên, tin, bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho tòa soạn vui lòng gửi về hòm thư [email protected]. Các thông tin đóng góp có giá trị sử dụng đều được khích lệ một khoản thù lao từ thu nhập đóng góp của cộng đồng hoặc từ việc phát triển quảng cáo của báo Fintech Times.
HashCard