Tại Việt Nam, mặc dù Tổng cục Thuế đã quyết định thành lập tổ công tác điều tra về nghĩa vụ thuế đối với các tổ chức, cá nhân Việt Nam có tên trong hồ sơ Panama và khẳng định “sẽ không bỏ sót trường hợp nào”, nhưng không ai dám chắc tổ công tác này sẽ có thể ra được kết luận gì đáng giá. Tính đến thời điểm hiện tại thì không một ai biết tổ công tác đã làm được gì và kết quả thực sự là như thế nào?

Có phải chuyện bình thường…?

Kết quả tìm kiếm trên trang chủ của ICIJ xuất hiện tên ông Johnathan Hanh Nguyen, Chủ tịch tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPP) trong hồ sơ Panama được công bố.

Cụ thể, theo kết quả tìm kiếm, vai trò của ông Johnathan Hanh Nguyen là người có cổ phần trong Imex Asia Pacific International Limited và IMEX PAN PACIFIC GROUP INC. Tuy nhiên, trong danh sách 189 cá nhân và tổ chức được công bố ở Việt Nam lại không có tên vị này.

Chúng tôi đã liên hệ với Chủ tịch IPP nhưng chưa nhận được phản hồi.

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn, Chủ tịch tập đoàn Liên Thái Bình Dương (Imex Pan Pacific- IPP) được giới truyền thông gọi với danh xưng "Vua hàng hiệu" tại Việt Nam. Ông hiện nắm giữ danh mục 38 thương hiệu thời trang hàng đầu, phân phối rượu cho tới nhượng quyền thương mại cà phê, thức ăn nhanh...

Truy cứu kho dữ liệu từ Offshoreleaks.icij.org, Việt Nam có khoảng 189 cá nhân, 19 công ty offshore và 23 công ty trung gian trong danh sách "Tài liệu Panama”.

Một trong những doanh nhân được nhắc đến đó là ông Đoàn Hồng Nam, Chủ tịch IIG Vietnam. Đây là tổ chức cung cấp các giải pháp giáo dục từ dạy tới năng lực sử dụng ngoại ngữ, tin học… trong nhà trường và doanh nghiệp, các công cụ hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực.

Xem lại danh sách 189 cá nhân, tổ chức ở Việt Nam được công bố trong hồ sơ Panama thì phần lớn là các cá nhân thuộc các doanh nghiệp FDI. Trong đó những doanh nghiệp lớn có thể liệt kê như V-Trac, Opeco Vietnam, SGL Vietnam…

Trong đó, V-Trac là tập đoàn sở hữu 100% vốn nước ngoài. Đây là doanh nghiệp đưa nhiều thương hiệu lớn thế giới trong lĩnh vực máy xây dựng, máy phát điện, vận tải biển và dịch vụ tài chính vào Việt Nam và đang đứng đầu mảng dịch vụ dầu khí.

Còn Opeco Vietnam mới vào Việt Nam năm 2011, chuyên hoạt động dịch vụ hỗ trợ khai thác mỏ và các loại quặng khác. SGL Vietnam hoạt động trong lĩnh vực logistics.

Các doanh nhân nước ngoài khá nổi tiếng như ông Preben Hjortlund hay ông Peter Ryder cũng có tên trong danh sách này.

Bà Đàm Bích Thủy, cựu Giám đốc Ngân hàng ANZ Việt Nam, cựu CEO Ngân hàng VIB và hiện đang điều hành văn phòng đại diện tại Việt Nam của Ngân hàng Quốc gia Úc (National Australia Bank, NAB) tại Hà Nội, là người đầu tiên lên tiếng. Theo bà Thủy, việc có tên trong hồ sơ này là bình thường do bà là CEO của ANZ và cũng là lãnh đạo của ANZ/V-Trac International Leasing Company, một công ty tài chính trực thuộc ngân hàng này.

Cũng cần phải nhắc lại rằng, cái tên Đàm Bích Thủy không phải được liệt kê trong Panama Papers mà vốn thuộc Offshore Leaks – một cơ sở dữ liệu đã được ICIJ công bố từ năm 2013 sau cuộc điều tra về các công ty vỏ bọc thuộc vùng lãnh thổ của Vương quốc Anh.

Lên tiếng xác nhận về việc có tên trong Panama Papers, cũng như bà Đàm Bích Thủy, ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI) khẳng định việc một công ty đầu tư ra nước ngoài khi đã được cơ quan quản lý cấp phép là hoàn toàn bình thường.

Tương tự, Tổng giám đốc Vietjet Air, bà Nguyễn Thị Phương Thảo cũng khẳng định việc xuất hiện của mình trong Panama Papers “là bình thường”. Theo Hồ sơ ICIJ cung cấp, bà Thảo có liên quan với Ariana Hotels & Resort International trụ sở ở thiên đường thuế ở quần đảo Virgin thuộc Anh. Ariana Hotels & Resort International cũng chính là chủ cũ của Furama Resort - bất động sản mà CTCP Sovico (Sovico Holdings, công ty mẹ của Vietjet Air mà bà Thảo đóng vai trò là nhà sáng lập kiêm cổ đông lớn) đã đầu tư mua lại năm 2005.

“Năm 2005, chúng tôi là công ty quốc tế, có chủ trương đầu tư về Việt Nam. Sovico đã thắng thầu và thay thế cho các nhà đầu tư trước đó. Do công ty Furama vốn đã nằm trong danh sách công ty do Mossack Fonseca tư vấn nên khi chúng tôi mua lại thì xuất hiện tên Sovico Pte Ltd trong danh sách cũng là bình thường, cũng như các cá nhân là lãnh đạo của công ty cũng xuất hiện theo", đại diện Sovico trả lời trước báo giới.

Có một chi tiết đáng chú ý, rằng theo các thông tin mà ICIJ công bố thì Sovico Holdings hiện đang là tổ chức Việt Nam có nhiều người liên quan góp mặt trong Panama Papers nhất. Đó đều là những người thân của bà Thảo.

Ẩn số Sovico…

Cụ thể là chồng bà, ông Nguyễn Thanh Hùng - Chủ tịch Hội đồng sáng lập Sovico Holdings và em trai bà, ông Nguyễn Cảnh Sơn, thành viên sáng lập, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Văn phòng phía Bắc và khối Bất động sản của Sovico Holdings.

Liên đồ về ông Nguyễn Thanh Hùng trong cơ sở dữ liệu của ICIJ.

Theo Panama Papers, ông Hùng là cổ đông của SVC Management Limited và Sovico Corporation Limited, hai pháp nhân cùng được thành lập tại British Virgin Islands vào ngày 03/11/2003, trong đó Sovico Corporation Limited đã đóng cửa vào ngày 02/05/2008. Hai pháp nhân này có liên quan đến công ty Mossack Fonseca & Co (Singapore) PTE LTD, một chi nhánh của hãng luật Mossack Fonseca tại Singapore.

Như vậy, có thể hiểu rằng, ông Hùng đã sớm có mối liên hệ với các công ty “offshore” tại thiên đường thuế British Virgin Islands, thậm chí là trước khi Sovico Holdings đầu tư về Việt Nam và chính thức sở hữu Furama Resort – lý do khiến các lãnh đạo Sovico Holdings có mặt trong Panama Papers (theo lời bà Thảo).

Ngoài 3 cái tên trên, một cái tên khác trong danh sách ICIJ công bố cũng trùng tên với một lãnh đạo của Sovico Holdings: “Doan Thi Viet Ha”, Giám đốc của Bokia Asia INC. và Lorwood Holdings Ltd, hai pháp nhân được thành lập tại British Virgin Islands vào năm 2006. Được biết, Sovico Holdings từng có một Trưởng ban Kiểm soát tên Đoàn Thị Việt Hà.

Liên quan đến bà Nguyễn Thị Phương Thảo, cách đây không lâu, nữ doanh nhân này đã làm dậy sóng truyền thông trong nước, khi là nhân vật chính trong bài viết “How Bikini Airline Helped to Create Vietnam's First Woman Billionaire” (tạm dịch: Hãng hàng không “bikini” giúp tạo nên nữ tỷ phú đầu tiên của Viêt Nam thế nào) trên Bloomberg vào ngày 24/03/2016.

CEO Vietjet Air, bà Nguyễn Thị Phương Thảo.

Hãng tin uy tín này cho biết, bằng các dữ liệu và tính toán của Bloomberg Billionaires Index, thì sau khi hãng hàng không tư nhân duy nhất của Việt Nam (Vietjet Air) thực hiện IPO, bà Thảo sẽ có tài sản ròng vượt 1 tỷ USD, để sẵn sàng trở thành nữ tỷ phú tự thân đầu tiên của không chỉ của Việt Nam mà còn là cả Đông Nam Á.

Tính toán của Bloomberg Billionaires Index tạo sóng, song cũng lại khiến nhiều thành viên thị trường tỏ ý nghi ngờ. Bởi căn cứ trên cổ phần mà bà Thảo đang sở hữu tại các doanh nghiệp có liên quan, con số tính toán chưa cho thấy bóng dáng về một “nữ tỷ phú USD đầu tiên của Việt Nam”. Thậm chí là tính tổng toàn bộ vốn cổ phần của tất cả các doanh nghiệp thuộc khối Sovico Holdings cũng chỉ đạt vài trăm triệu USD.

Nhiều người tự hỏi bà Thảo còn “của chìm của nổi” ở đâu,  Bloomberg Billionaires Index không thể đưa ra thông tin một cách vô căn cứ, dù có ý kiến cho rằng tin về bà Thảo chỉ là một bước đi IPO Roadshows của Vietjet Air. Vậy phải chăng bà chủ Vietjet Air còn rất nhiều tài sản chưa được biết đến ở nhiều nơi trên thế giới, mà Panama Papers chỉ là một hướng tiếp cận (?!).

Theo tài liệu mà FintechTimes thu thập được, hãng hàng không Vietjet Air từng có lịch sử quan hệ nhiều lần với một số công ty bảo hiểm có trụ sở tại thiên đường thuế Cayman Islands. Ví dụ như các công ty Awas 5822 Limited, Awas 6025 Limited,…

Vụ bê bối hồ sơ Panama mới được phanh phui đã khiến cả thế giới rúng động vì có rất nhiều chính trị gia và nhân vật nổi tiếng Quốc tế trong đó có Việt Nam dính líu đến công ty luật Mossack Fonseca.

Tuy nhiên, tài liệu này còn là một tiếng chuông cảnh báo về những hậu quả chết người khi mà các lực lượng tài trợ cho khủng bố , các cường quốc hạt nhân và bọn buôn lậu vũ khí cũng có thể đã là khách hàng của văn phòng luật tại Panama này.

Vào một buổi sáng trời nắng đẹp giữa năm 2014, ở thành phố Aleppo (Syria), có hai người đàn ông trung niên đang ngồi đàm đạo bên tách cà phê. Tuy nhiên Sabri Wahid Asfur và người bạn Abu Yassin vẫn luôn để mắt đến mọi thứ xung quanh.

Bỗng nhiên có một vài quả bom nổ tung trên không trung. Đá và gạch đổ nát bay xuống dưới đất. Một vài giây sau bom nổ. Hàng chục ngàn mảnh vụn kim loại bay tung toé. Ngay lập tức người ta nhận ra rằng các vụ đánh bom chỉ có một mục đích duy nhất: gây thật nhiều tổn thất.

Khi khói bốc lên, Asfur đi tìm Abu Yassin. Asfur nhớ lại: 'Khi có thể nhìn trở lại, mắt tôi hướng về bạn mình. Cơ thể bạn tôi đã bị xé ra từng mảnh. Cậu ấy đã trút hơi thở cuối cùng'.

Kể từ khi đất nước Syria lâm vào nội chiến vào tháng 3/2011, chính quyền của tổng thống Bashar al-Assad đã để xảy ra hàng trăm cuộc ném bom như vậy. Hệ quả là hàng nghìn người dân thiệt mạng.

Theo giới chức Mỹ, những cuộc oanh tạc trên không gây thương vong không bao giờ có thể thực hiện được nếu không có mạng lưới các doanh nghiệp đã phớt lờ các lệnh cấm vận quốc tế. Làm thế nào chính quyền Syria có thể có được dầu và khí đốt để duy trì hoạt động của các máy bay trên bầu trời?

Ba công ty theo nguồn tin của Mỹ đã cung cấp nhiên liệu cho chính quyền Assad đều là khách hàng của Mossack Fonseca . Văn phòng luật có trụ sở ở Panama này đã giúp đỡ các doanh nghiệp này thành lập các công ty ở Seychellen, thiên đường thuế ở Ấn Độ Dương.

 

Ngay sau khi chính quyền Mỹ đưa ba doanh nghiệp này vào danh sách đen những công ty đã hỗ trợ bộ máy chiến tranh ở Syria, Mossack Fonseca chắc chắn vẫn tiếp tục làm việc cho một trong ba công ty này. Công ty luật này cũng đã tiếp tục tiếp tay cho hàng chục các doanh nghiệp và cá nhân khác mà Mỹ đã tuyên bố lệnh trừng phạt.

Mossack Fonseca có trụ sở chính tại Panama và đồng thời có chi nhánh trên khắp thế giới. Theo kết quả điều tra của Tờ báo miền nam Đức và Hiệp hội Nhà báo Điều tra Quốc tế (ICIJ), Mosscak Fonseca chắc chắn đã hợp tác với 36 cá nhân hay doanh nghiệp nằm trong danh sách đen của Mỹ.

Các tài liệu bị rò gì cho thấy Mossack Fonseca đã nhiều năm trời kiếm tiền thông qua việc thành lập các công ty ma được sử dụng để tài trợ cho các hoạt động khủng bố và chiến tranh ở Trung Đông, hoặc phục vụ cho các trùm ma tuý ở Mehico, Guatemala và Đông Âu cũng như các đế chế hạt nhân (như Iran và Bắc Triều Tiên) và bọn buôn bán vũ khí ở Nam Phi.

 

Ông Nguyễn Cảnh Hồng Lĩnh, Phó TGĐ Incentra JSC.

Trong số các doanh nhân người Việt được đề cập trong cơ sở dữ liệu của ICIJ, còn có cái tên: Nguyen Canh Hong Linh, khiến nhiều người đồn đoán liệu đó có phải là tên ông Nguyễn Cảnh Hồng Lĩnh, Phó Tổng Giám đốc INCENTRA JSC, đơn vị xây dựng Trung tâm Văn hóa Thương mại (đa chức năng) và Khách sạn “Hà Nội – Mátxcơva” (Tổ hợp Đa chức năng Hà Nội - Mátxcơva) tại Mátxcơva và “Nhà Mátxcơva” tại Hà Nội.

Tuy nhiên, thông tin này đã được Tổng giám đốc Eurowindow Nguyễn Cảnh Hồng, anh trai ông Nguyễn Cảnh Hồng Lĩnh, phủ nhận – theo thông tin trên một tờ báo.

Theo cơ sở dữ liệu Offshore Leaks, nhân vật “Nguyen Canh Hong Linh” vừa là cổ đông và cũng vừa là giám đốc của “The European Plastic Window Co. Ltd.”, một pháp nhân được thành lập vào ngày 8/8/2003, có địa chỉ tại “Andesen Business Services, Inc. Frunzenskaya Nab., 40 Moscow, 119270 Russia RT BVI”.

Trên trang web chính thức của mình (phiên bản tiếng Anh), Công ty Cổ phần cửa sổ nhựa Châu Âu (Eurowindow) tự giới thiệu về họ như sau: “Eurowindow (European Plastics Window Company Ltd) was established on 29th August 2002”…

PV

 

Bạn đang đọc bài viết Nhiều doanh nhân “máu mặt” của Việt Nam trong hồ sơ Panama nói lên điều gì? tại chuyên mục của báo Fintech Times. Mọi thông tin góp ý, cộng tác viên, tin, bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho tòa soạn vui lòng gửi về hòm thư [email protected]. Các thông tin đóng góp có giá trị sử dụng đều được khích lệ một khoản thù lao từ thu nhập đóng góp của cộng đồng hoặc từ việc phát triển quảng cáo của báo Fintech Times.
HashCard