Ngày 20/06/2017, Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ công an đã ra quyết định khởi tố vụ án cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Công ty cổ phần Hoá dầu và Xơ sợi dầu khí (PVtex) và Công ty cổ phần đầu tư xây lắp Kinh Bắc (PVC.KBC).

Cơ quan điều tra cũng ra quyết định khởi tố 5 bị can, ra lệnh bắt tạm giam 4 bị can (có một người bị bắt trước đó) gồm: ông Trần Trung Chí Hiếu - nguyên Chủ tịch HĐQT PVtex, Vũ Đình Duy - nguyên Tổng giám đốc PVtex, Vũ Phương Nam - kế toán trưởng, Đào Ngọ Hoàng - nguyên Trưởng phòng Thương mại hợp đồng PVtex và Đỗ Văn Hồng - chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc công ty PVC.KBC. Được biết 5 bị can bị khởi tố điều tra tại quyết định này liên quan đến trách nhiệm quản lý và thực hiện đầu tư dự án khu nhà ở cán bộ công nhân viên cho dự án Nhà máy xơ sợi Đình Vũ Hải Phòng.

Như vậy sau gần 1 năm Vụ án cố ý làm trái về quản lý đầu tư xây dựng Nhà máy xơ sợi Đình Vũ Hải Phòng vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng trước công luận: Ai là người phải chịu trách nhiệm về các sai phạm nghiêm trọng khi triển khai thực hiện mua sắm, xây dựng, lắp đặt, chạy thử và nghiệm thu tại Nhà máy xơ sợi Đình Vũ? Ai là người phải chịu trách nhiệm về sự thất thoát nghiêm trọng tài sản, vốn nhà nước lên đến hàng chục tỷ đồng? Ai là người phải chịu trách nhiệm về các khoản nợ khổng lồ hàng chục nghìn tỷ đang đè nặng lên Ngân sách nhà nước và Nợ công quốc gia?

Được biết, Dự án đầu tư xây dựng nhà máy Xơ sợi Đình Vũ có Tổng mức đầu tư 324 triệu USD do Tập đoàn Dầu khí Việt Nam làm chủ đầu tư. Dự án được khởi công từ Tháng 7/2009 theo kế hoạch sẽ hoàn thành vào tháng 8/2011 sau 25 tháng xây dựng lắp đặt chạy thử nghiệm thu và bàn giao. Do quá trình triển khai thực hiện đầu tư xây dựng dự án đã có nhiều sai phạm, đến cuối năm 2011 dự án mới bắt đầu chạy thử và đến tháng 1/2014 mới chính thức hoàn tất thủ tục bàn giao đưa vào sử dụng chậm gần 3 năm so với dự án được duyệt. Đến thời điểm hiện tại, Dự án đang gánh số lỗ lũy kế lên đến 3500 tỷ VNĐ, Công ty mất toàn bộ vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu (2000 tỷ đồng) và gánh trên mình khoản nợ khổng lồ gần 6000 tỷ VNĐ không có khả năng thanh toán.

Trước tình hình của nhà máy, từ năm 2015 đến nay hàng nghìn công nhân của nhà máy đến từ nhiều vùng miền của đất nước đã mất việc làm, cuộc sống gia đình gặp rất nhiều khó khăn. Các anh chị em công nhân đã phải bươn trải ra ngoài xã hội kiếm việc tạm duy trì cuộc sống, người làm thợ xây, người làm phu hồ, người đi bảo vệ bốc vác để chờ một ngày nhà máy hồi sinh. Cuộc sống của nhiều anh chị em, đặc biệt là các anh chị em xa quê đến mảnh đất Đình Vũ lập nghiệp gặp vô vàn khó khăn trong sinh hoạt và học hành của các cháu, dự án nhà ở cán bộ công nhân viên nhà máy vẫn chưa hòa thành nên chỗ ở vẫn tạm bợ ở đâu đó chờ qua ngày. Thật đúng là hoàn cảnh "Kêu trời trời không thấu, Lạy đất đất không hay".

Những tưởng tin vui sẽ đến với hàng ngàn công nhân nhà máy khi nghe những cuộc điện thoại của Công ty gọi điện để về chuẩn bị cho kế hoạch vận hành lại nhà máy vào Tháng 4/2018, tuy nhiên phần lớn anh chị em công nhân đều thất vọng, những tưởng là một kế hoạch vận hành cả nhà máy một cách công phu, bài bản cẩn thận, Lãnh đạo nhà máy chỉ chuẩn bị một kế hoạch mang tính chất đối phó, vận hành chạy thử 03 dây chuyền kéo sợi DTY với mức công suất tương đương 1% công suất nhà máy. Anh em chỉ biết ngao ngán hỏi nhau rằng tại sao nhiều Bộ, Ban, Ngành cho đến Lãnh đạo Tập đoàn  Dầu khí Việt Nam phải mất rất nhiều công sức, nhiều lãnh đạo Bộ ngành và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã về chỉ đạo công tác chuẩn bị cho một kế hoạch vận hành lại nhà máy mà lại chỉ vận hành có 3 phân xưởng rất nhỏ của nhà máy với công suất chưa đến 1% công suất nhà máy?

Phải chăng nhà máy gặp vấn đề lớn về kỹ thuật không thể vận hành, phải chăng đội ngũ vận hành của PVN không đủ năng lực kinh nghiệm để vận hành cả nhà máy hay nhà máy chưa hoàn tất công tác chạy thử theo đúng thiết kế ban đầu nên chưa thể vận hành ổn định được? Tất cả các câu hỏi này đều là nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp đang đẩy nhà máy vào tình trạng đắp chiếu và không thể vận hành hiệu quả vào thời điểm hiện nay. Như vậy dư luận có quyền đặt câu hỏi Tập đoàn Dầu khí Việt Nam mất rất nhiều công sức chỉ để tổ chức một chương trình vận hành lại nhà máy bé tý như vậy phải chăng chỉ để che đậy những phần chìm của Tảng Băng PVTEX chưa bao giờ nổi mà dư luận cũng như lãnh đạo Đảng và Nhà nước đang quan tâm hiện nay, phải chăng một lần nữa Chính phủ lại bị che mắt bởi các màn kịch tinh vi khéo léo tại Tập đoàn Dầu khí Việt Nam?

Trở lại câu chuyện về đầu tư dự án, có thể nói Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và Tập đoàn Dệt may Việt Nam đã cố gắng đi đầu, lựa chọn các công nghệ và thiết bị tốt nhất trên thế giới vào thời điểm đó với kỳ vọng khi xây dựng xong nhà máy sẽ là nguồn nguyên liệu tốt, giá thành cạnh tranh góp phần giảm sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu thúc đẩy sản phẩm ngành Dệt may Việt Nam tiếp tục phát triển mạnh mẽ trên thị trường thế giới.

Thực tế nhiều đoàn kiểm tra, khảo sát của các đối tác của Nhà máy và đánh giá của Bản thân Tập đoàn Dệt May Việt Nam hiện nay nhà máy PVTEX vẫn đang là nhà máy sử dụng công nghệ hiện đại nhất trên thế giới với phần lớn thiết bị đều có xuất xứ từ EU và G7. Các nhà máy có công nghệ và thiết bị tương tự đang được đầu tư tại Trung Quốc và Ấn Độ qua khảo sát đều đang vận hành và sản xuất rất ổn định, có hiệu quả cao. Tại sao tại dự án PVTEX, một nhà máy có thiết bị, công nghệ và công suất tương tự đã không thể sản xuất ra sản phẩm có chất lượng cao, ổn định. Phải chăng nhà máy đã chi vượt mức đầu tư được duyệt nên không còn đủ chi phí chạy thử, phải chăng nhà máy vẫn đang trong quá trình chạy thử đã vội vàng chuyển sang vận hành thương mại để tiếp tục bổ sung nguồn vốn khác để tiếp tục chạy thử và khi không còn vốn chạy thử tiếp dự án đã phải đắp chiếu vì không còn vốn. Được biết trong suốt quá trình tổ chức chạy thử và nghiệm thu nhà máy, với trách nhiệm là người đứng đầu Tập đoàn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) khi đó đã có nhiều cuộc họp chỉ đạo ban điều hành và công ty cổ phần PVTEX kiểm tra rà soát toàn bộ quy trình chạy thử, kiểm tra hiện trạng thiết bị trước khi chạy thử và tổ chức đội ngũ nhân sự, chuyên gia để tổ chức chạy thử theo đúng quy trình của nhà cung cấp bản quyền công nghệ. Đặc biệt các vấn đề liên quan đến tranh chấp phát sinh với nhà thầu, đặc biệt là trách nhiệm trong quá trình tổ chức chạy thử phải khẩn trương đàm phán thống nhất để đảm bảo chương trình chạy thử an toàn, hiệu quả thành công.

Tuy nhiên các vấn đề đã được nêu ra đều bị Ban điều hành và Công ty PVTEX phớt lờ, trong giai đoạn 2011-2013 do Ông Đỗ Văn Hậu làm Tổng giám đốc PVN, Phó tổng phụ trách dự án là Bà Trần Thị Bình, giai đoạn 2013 đến nay do ông Lê Mạnh Hùng là Phó Tổng giám đốc phụ trách chỉ đạo dự án. Tại Nghị quyết số 9512 ngày 27/12/2013 của Hội đồng Thành viên đã chỉ ra rõ quá trình chạy thử và tổ chức nghiệm thu còn rất nhiều sai sót và yêu cầu Ban Điều hành khẩn trương khắc phục, tuy nhiên việc này dường như đã bị Ban điều hành làm ngơ. Vậy đối với dự án PVTEX, dự án đang gặp phải những vấn đề gì, trách nhiệm của PVN đến đâu, ai là người phải chịu trách nhiệm về dự án PVTEX đang rất cần có câu trả lời thỏa đáng? Bao giờ thì tảng băng chìm tại PVTEX sẽ thực sự nổi lên mặt nước để dự án có cơ hội sống dậy, để những cán bộ công nhân viên nhà máy không phải sống trong hoàn cảnh bấp bênh, để những dòng xơ sợi chất lượng cao sớm ngày ngày tuôn chảy góp phần đưa các sản phẩm dệt may Việt Nam đến mọi quốc gia trên thế giới?

PV

Bạn đang đọc bài viết PVtex: Tảng băng chìm khi nào sẽ nổi? tại chuyên mục của báo Fintech Times. Mọi thông tin góp ý, cộng tác viên, tin, bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho tòa soạn vui lòng gửi về hòm thư [email protected]. Các thông tin đóng góp có giá trị sử dụng đều được khích lệ một khoản thù lao từ thu nhập đóng góp của cộng đồng hoặc từ việc phát triển quảng cáo của báo Fintech Times.
HashCard